عبادت آنها كمر بسته‌ايد ؟ « انبياء : 51 - 52 - اين آيات ترجمهء يك بخش از احوال اين پيامبر بزرگ است و از آنها سه مطلب بدست ميآيد . يكى اينكه خداوند بابراهيم - عليه السّلام رشد و درك عنايت فرمود و او به زودى دريافت كه پرستش بتها باطل و عارى از حقيقت است . آنچه نمىبيند و نمىفهمد و نميگويد و لا يضرّ و لا ينفع است چگونه قابل پرستش تواند بود ؟ لذا به آن مردم ميگفت : آيا اينها آنگاه كه ميخوانيد ميشنوند ؟ يا بشما نفعى يا ضررى ميرسانند ؟ « شعراء : 73 اين بود كه با بت پرستى به مبارزه برخاست . دوّم اينكه : ابراهيم عليه السّلام و بت پرستان در وجود خالق توافق داشتند و اختلاف در اين بود كه آفتاب و ماه و ستارگان و بتها در تدبير و ادارهء عالم تأثيرى دارند يا نه ؟ ابراهيم عليه السّلام ميخواست اثبات كند كه تدبير عالم مثل خلقت آن ، هر دو كار خداست اين مطلب از * ( « إِنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ » ) * و از * ( « أَنَّكُمْ أَشْرَكْتُمْ بِالله » ) * آشكارا فهميده مىشود . اگر به خدا عقيده نداشتند گفتن اينكه : به خدا شريك قرار ميدهيد معنى نداشت . آنحضرت ميخواست بفهماند تا خلق و امر را از خدا بدانند و آنها زير بار نميرفتند لذاست كه ميفرمود « آنكه مرا آفريد هم او هدايتم مىكند . او اطعامم مىكند و سيرابم ميگرداند و چون مريض شوم شفايم مىبخشد و اوست كه مرا ميميراند و سپس زنده‌ام مىكند و از او انتظار دارم كه روز جزا گناهم را ببخشد « شعراء : 78 - 82 . اينها براى آنست كه اثبات كند : تدبير و گرداندن كارهاى جهان مثل آفريدن ، كار خالق است و در نتيجه پرستش و عبادت نيز خاصّ اوست . و از اينكه مشركين و يا لا اقلّ بسيارى از آنها بوجود خدا عقيده داشتند ، و اختلاف بر سر تأثير بتها و اجسام طبيعى ديگر ( البتّه تأثير اجسام